NB Publishers


Sign up for our newsletter!

About this book

Thula-thula | General Fiction

Annelie Botes

Tafelberg

On a winter's afternoon Gertruida returns to Kiepersolkloof after her mother and father’s funeral in town. Her heart rejoices. They were not her mother and father. They were Abel and Susarah. People who walked with God. At the same time walking arm in arm with Satan.

She was never their precious little crowned plover. When she still wished to run after dragonflies in her mummy’s garden, Abel had brutally stolen her innocence and threatened her with the fork-tongued leguan that walked by night. Child-woman who danced naked in front of the window in the moonlight while Susarah slept behind drawn curtains. Or was she awake?

She closes and locks the gate to the farm-yard. In years to come she will have to pilot her own life. But she only knows how to hate; love has no meaning to her. Her boundaries were destroyed. The only place of solace and dignity that ever belonged to her was the hidden stone house she had built in a secluded kloof.

In the house on the ridge Mama Thandeka sits with a sorrowful heart. For fifty three years she had watched a black blanket slowly descending upon Kiepersolkloof. At night she is deeply troubled because there are many things that she regrets. Years ago she was little Abel's black mama, and when she should have spoken up, she thula-ed. Now the time for speaking up has gone by. All that remains is to call the spirits of the papas and mamas to come closer so that she can speak to them: Sit down, listen carefully. Then, with iNkosi as her witness, the truth will flow from her tongue.

And on Monday she hopes to shuffle down to the farm-yard with her notsung kierie to cherish Gertruida against her soft mama-bosom for a while. Even though Gertruida does not want to be held by anyone.

*Listen to a reading from Thula-thula by Johann Nel here (link leads to YouTube).

Reviews

+ More Reviews

Uit: LitNet - Thula-thula is ontstellend, maar eenvoudig 'n moet!
Riette Rust

03/09/2009

Hierdie roman is een wat net geskryf móés word. Thula-thula lewer belangrike bydrae tot die oopskryf van ernstige sosiale kwessie wat soveel lewens verwoes: kindermolestering. Anchen Troskie vertel (onder die skuilnaam Elbie Lötter) haar eie verhaal in Dis ek, Anna, maar Annelie Botes se verhaal oor dieselfde onderwerp is veel, veel beter – al skryf sy nie uit eie ervaring nie. “Uitmergelende” navorsing was daar wel, vertel die skrywer in onderhoude. Punt is: Botes kán storie vertel.

Thula-thula (“sjuut-sjuut”) speel oor vier dae af, maar die verhaal van die plaaskind Gertruida wat deur haar pa, Abel, gemolesteer word, word by wyse van terugflitse oor 22 jaar vertel.

Abel is vroom en kerkganger, maar eintlik monster wat sy eie dogter vroeg-vroeg haar onskuld ontneem. Nog erger is die feit dat haar ma, Susarah, bewus is van wat aangaan, maar anderpad kyk. Susarah is boonop bang vir vet word en drink te veel lakseermiddels. Ná haar seuntjie, Anthonie, se dood neem sy ook gereeld hoofpynpille en sonder haar liggaamlik en geestelik af van die res van haar gesin. Ook Gertruida se ander ma, Mama Thandeka, wat vir Abel “grootgemaak” het, swyg. Sy het immers self kind, Mabel, by Abel.

Die roman is nie vir sensitiewe lesers nie. Die omslag met sy falliese simbool ( groot rooi vetkryt) en ’n ouderdomsbeperking van 18 jaar sê dit reeds. Die skrywer praat reguit. Gertruida verwys na haar “pietermuis” en na “slurpie”, maar die seksuele beskrywings is dikwels grafies. Niks is oorbodig nie, want só ervaar die leser die absoluut skreiende vernedering en pyn waardeur die hoofkarakter gaan.

Die roman se struktuur is netjies, die wisselende perspektiewe werk goed en die spanning laai op. Mens wíl aanhou lees, al is dit nie maklike ervaring nie. Botes span twee fokalisators in: Gertruida en Mama Thandeka. Maar die leser weet elke keer dadelik wie praat. Thandeka se taal is dié van ouer vrou en haar Afrikaans wys sy kom uit die swart kultuur. Haar dialek word ook nie oordoen nie. Sy sê byvoorbeeld: “Toe ek met Samuel Malgas getroud geraak het, was my mense ongelukkig oordat hy bruin is. Al het hulle gewis hy het skool geloop, en hy kom uit goeie huis daar op die witmensplaas waar onse mense ons kosgoed by die Trading Post koop.”

Die optrede van die karakters is beslis gemotiveerd. Lees jy oor Abel se kinderjare en lang tyd op die grens (waar hy soldate se ore versamel het), weet jy hoekom hy geword het soos hy is. (Nie dat dit verskoning is nie.) Abel is volronde karakter, nie net sleg nie. Soms het mens ook empatie met dié man wat so liefdeloos grootgeword het. Gertruida self haat hom ook nie net nie, sy is lief vir hom wanneer hy wel gewone “pa-dinge” doen.

Mens verstaan ook hoekom Mama Thandeka een aand vir haar “wit kind” Abel gaan lê. Haar man, Samuel, “het windballe”, hy kan nie kinders hê nie en sy wil.

Die verhaal het heelwat spanningsvolle gebeure. Parallel met Gertruida se verhaal loop dié van haar klasmaat, Andrea, wat deur dieselfde pyn gaan. Gertruida verkies om Andrea te ignoreer – sy het genoeg pyn van haar eie. Maar wanneer haar klasmaat weens bloedskande die lewe aan gebreklike kind skenk, neem Gertruida haarself kwalik vir haar optrede. En wanneer Andrea se pa as die molesteerder uitgewys word, besef Gertruida praat help nie – die sisteem het dan haar maatjie gefaal. Andrea se ouers skei en sy krepeer saam met haar ma en die ander kinders van armoede.

Gertruida se innerlike konflik word deurgaans goed hanteer. Wanneer haar liggaam haar “in die steek laat" en sy nie soos gewoonlik in sprokie ontvlug nie, maar orgasme kry, is sy totaal verward en haat haarself. Sy besef nie dit is hoe die liggaam werk nie. (Verkragtingslagoffers vertel dit dikwels.) As leser voel jy jy wil in die storie inklim, vir Gertruida uithaal en red, want jou hart en liggaam pyn saam met hare.

Haar flikkertjie hoop is haar onderwyser, Braham, net paar jaar ouer as sy. Sy raak verlief en hy is op sy beurt beïndruk met haar taalvermoë. Hy probeer opreg uitvind wat met sy leerder vir wie hy so omgee, aan die gang is. Die liefde gee Gertruida moed om haar uit te leef in haar skeppende skryfwerk. Die kruis wat sy dra, word selfs effe ligter. Praat mag sy mos nie. Sy word gedreig met “die naglikkewaan” wat haar sal vang. Wanneer sy ongehoorsaam aan haar pa is, maak hy haar nog seerder deur voorwerpe soos lepel in haar op te druk. Dit wissel die gewone “Chinese speelgoed” af.

Botes benut ruimte funksioneel. Deur Gertruida se sintuie beleef die leser byvoorbeeld die binnekant van die plaashuis – veral die herinneringe en reuke wat oorgebly het nadat haar ouers dood is. Dít in teenstelling met die veilige, huislike atmosfeer van die kliphuis in die kloof waarheen sy gereeld vlug. Soms wonder mens net of kind in hierdie dag en eeu van misdaad wel so alleen in die berge sou gaan bly.

Nog iets wat dié leser effe hinder, is Braham se uitspel van statistieke oor bloedskande (dit raak een uit elke vyf Suid-Afrikaanse gesinne). Dalk sou dit meer effektief as nawoord gewerk het.

Mens wonder ook of dit nie te maklike uitweg is om Gertruida se broer, Anthonie, Mama Thandeka se man, Samuel, én albei Gertruida se ouers in motorongelukke te laat sterf nie.

Die gelukkige einde is goed-gemotiveerd en gepas. Die hoofkarakter se swaarkry sterf saam met haar ouers. Tog besef die leser dat die (geestelike) pad wat Gertruida, ondanks die hoopvolle einde, nog sal moet stap, nie net maanskyn en rose kan wees nie.

Thula-thula is roman wat jy móét lees. Ontstellend is dit wel. Maar goedvertelde storie wat boonop help om enige seerkry en wrokke uit jou kinderjare te verwerk, is nooit te versmaai nie.

Buy this book

Available at:

Price:


More information

Thula-thula | General Fiction


Author: Annelie Botes
Category: General Fiction
ISBN: 9780624046851
Date Released: 09 June 2009
Price (incl. VAT): R 280.00
Format: Soft cover, 336pp

About this author

Annelie Botes


Annelie Botes was born in June 1957 on the farm Grootfontein in the Kammanassie near Uniondale. She was baptised and schooled in Uniondale, and got married...

Read more...